CV lập trình viên mới ra trường phải cho người đọc thấy bạn đã tự tay làm ra phần mềm chạy được, biết rõ phần nào do mình viết, và hiểu những công nghệ mình liệt kê ở mức đủ để trả lời câu hỏi. Người tuyển không chờ ở bạn kinh nghiệm dự án lớn; họ chờ bằng chứng bạn học được và làm được.
Người đọc đầu tiên thường là nhân viên tuyển dụng, lọc theo từ khoá của vị trí; người đọc thứ hai là trưởng nhóm kỹ thuật, đọc kỹ phần dự án và mở kho mã nếu có. Hồ sơ bị loại ở vòng hai thường vì liệt kê hai chục công nghệ mà dự án nào cũng chỉ là bài tập theo hướng dẫn, hoặc vì kho mã trống, hoặc vì đồ án nhóm năm người mà CV viết như một mình làm hết.
Trưởng nhóm kỹ thuật đọc CV người mới nhìn gì
Dự án có thật, chạy được. Một ứng dụng nhỏ có người dùng thật, kể cả chỉ là lớp học của bạn, đáng giá hơn ba bài tập làm theo khoá học. Họ nhìn vấn đề dự án giải quyết, không chỉ tên công nghệ.
Phần việc của riêng bạn. Đồ án nhóm thì ghi rõ bạn viết phần nào: phần giao diện, phần xử lý phía máy chủ, phần cơ sở dữ liệu, phần kiểm thử. Người phỏng vấn sẽ hỏi sâu đúng phần đó.
Độ sâu hơn độ rộng. Hai ngôn ngữ dùng chắc chắn tốt hơn mười ngôn ngữ "biết". Danh sách dài làm người đọc nghi và hỏi vặn đúng thứ bạn yếu nhất.
Kho mã gọn. Nếu có đường dẫn kho mã, họ mở xem cách đặt tên, cách chia thư mục, có tệp hướng dẫn chạy không, lịch sử thay đổi có đều không.
Thói quen làm việc nhóm. Dùng hệ quản lý phiên bản, làm việc theo nhánh, đọc góp ý mã của người khác. Với người mới, đây là tín hiệu tốt về khả năng hoà vào nhóm.
Bố cục một trang cho lập trình viên mới
Người mới nên giữ trong một trang. Thứ tự đề xuất, khác với CV nghề văn phòng ở chỗ dự án đứng trên học vấn:
- Đầu trang: họ tên, vị trí ("Lập trình viên web mới ra trường", "Thực tập sinh phát triển ứng dụng di động"), [số điện thoại], [email], [đường dẫn kho mã — ghi khi kho có nội dung].
- Tóm tắt 2 câu: hướng bạn theo (web phía máy chủ, giao diện, di động, dữ liệu), ngôn ngữ dùng chính, dự án lớn nhất.
- Kỹ năng kỹ thuật: chia ba dòng — dùng thành thạo, đã dùng trong dự án, đang học. Đây là cách ghi trung thực nhất.
- Dự án: 2–4 dự án, mỗi cái 3–4 dòng. Phần dài nhất của CV.
- Thực tập, việc làm thêm: nếu có. Việc không liên quan công nghệ ghi một dòng.
- Học vấn: ngành, trường, năm; đồ án tốt nghiệp nếu chưa đưa lên mục dự án; điểm tổng chỉ ghi khi tin tuyển hỏi hoặc khi đó là điểm mạnh.
- Giải thưởng, cuộc thi lập trình: chỉ khi có thật, ghi tên cuộc thi dạng chung và mức giải.
Bỏ mục sở thích chung chung. Nếu sở thích là viết công cụ nhỏ cho bản thân hay đóng góp cho dự án mã nguồn mở, hãy đưa nó vào mục dự án.
Khung mẫu điền sẵn
Thay mọi phần trong ngoặc vuông bằng thông tin thật. Không có dự án nào thì đừng điền cho đủ — làm thêm một dự án nhỏ trước khi gửi CV:
- Võ Đức Minh — Lập trình viên web mới ra trường · [số điện thoại] · [email] · [đường dẫn kho mã]
- Tóm tắt: Tốt nghiệp [tên ngành], [tên trường], [năm]. Hướng phát triển phía máy chủ, dùng chính [ngôn ngữ]; đồ án tốt nghiệp là [loại ứng dụng] cho [đối tượng dùng].
- Kỹ năng: Dùng thành thạo: [ngôn ngữ], [loại cơ sở dữ liệu], hệ quản lý phiên bản. Đã dùng trong dự án: [khung phát triển], [công cụ đóng gói ứng dụng]. Đang học: [công nghệ].
- Dự án — [tên dự án mô tả, ví dụ: ứng dụng đặt lịch phòng thực hành] ([tháng/năm], nhóm [điền số] người): xây hệ thống cho [đối tượng] đặt lịch thay sổ giấy. Vai trò: viết phần máy chủ và thiết kế cơ sở dữ liệu. Kết quả: [điền số] người dùng thử trong [điền số] tuần.
- Dự án cá nhân — [tên dự án]: [vấn đề giải quyết], dùng [công nghệ]; có tệp hướng dẫn chạy, [có/không] kiểm thử tự động.
- Thực tập sinh phát triển phần mềm — [tên công ty], [tháng/năm] – [tháng/năm]: sửa [điền số] lỗi được giao trong hệ thống quản lý nội bộ; viết thêm [tính năng nhỏ] dưới hướng dẫn của người kèm.
- Học vấn: [tên ngành], [tên trường], [năm]. Ngoại ngữ: đọc tài liệu kỹ thuật bằng [ngoại ngữ].
Tên dự án nên mô tả việc nó làm thay vì tên đặt riêng khó hiểu. Người đọc lướt "ứng dụng đặt lịch phòng thực hành" hiểu ngay; lướt một cái tên tự đặt thì phải đọc thêm mới biết.
Câu ghi dự án đúng ngôn ngữ nghề
Mỗi dòng dự án: làm gì, dùng gì, phần của bạn, kết quả đo được hoặc quan sát được. Câu mẫu:
- Thiết kế cơ sở dữ liệu [điền số] bảng và viết giao diện lập trình cho chức năng đặt lịch, kiểm tra trùng giờ phía máy chủ.
- Viết giao diện đáp ứng cho màn hình điện thoại và máy tính, dùng lại thành phần chung cho [điền số] trang.
- Viết kiểm thử đơn vị cho phần xử lý thanh toán giả lập, độ phủ khoảng [điền số]% theo công cụ đo.
- Đóng gói ứng dụng để chạy được bằng một lệnh, viết tệp hướng dẫn cài đặt cho người chấm.
- Sửa lỗi tải trang chậm do truy vấn lặp, thời gian tải giảm từ [điền số] xuống [điền số] giây khi thử trên máy cá nhân.
- Làm việc theo nhánh, mở yêu cầu gộp mã và sửa theo góp ý của người kèm trong kỳ thực tập.
Ghi "khi thử trên máy cá nhân" hay "với dữ liệu giả lập" khi đúng là như vậy. Người đọc trong nghề quý sự chính xác đó, và nó chặn trước câu hỏi bẫy ở buổi phỏng vấn.
Viết thế này – đừng viết thế kia
Lỗi điển hình của CV người mới ngành phần mềm:
| Đừng viết | Vì sao | Viết thế này |
|---|---|---|
| Thành thạo 12 ngôn ngữ lập trình | Không ai tin, sẽ bị hỏi vặn | Thành thạo [ngôn ngữ]; đã dùng [ngôn ngữ] trong một dự án |
| Xây dựng hệ thống quản lý hoàn chỉnh | Đồ án nhóm, không rõ phần mình | Viết phần máy chủ và cơ sở dữ liệu của hệ thống, nhóm [điền số] người |
| Ham học hỏi, chịu khó | Ai cũng ghi | Tự học [công nghệ] và làm dự án cá nhân [tên dự án] trong [điền số] tuần |
| Kho mã: [đường dẫn] (kho trống hoặc chỉ có bài tập sao chép) | Mở ra là mất điểm | Chỉ ghi kho có dự án thật, có hướng dẫn chạy |
| Kỹ năng: thanh tiến độ 90% | Không có nghĩa | Chia ba mức: thành thạo, đã dùng, đang học |
Dự án theo khoá học trực tuyến vẫn ghi được nếu bạn tự mở rộng thêm tính năng; ghi rõ phần nào theo bài hướng dẫn, phần nào bạn tự làm.
Ứng tuyển web, di động hay dữ liệu: đổi gì trong cùng một CV
Lập trình web phía máy chủ. Đưa lên trước dự án có cơ sở dữ liệu, giao diện lập trình, xác thực người dùng, xử lý lỗi. Nhắc cách bạn kiểm tra dữ liệu đầu vào và ghi nhật ký lỗi; trưởng nhóm phía máy chủ hay hỏi đúng những chỗ này.
Lập trình giao diện. Dự án có giao diện chạy được trên điện thoại và máy tính đứng đầu. Ghi chuyện chia thành phần, quản lý trạng thái, tốc độ tải trang. Nếu có bản chạy thử công khai thì người đọc sẽ bấm vào ngay, nên kiểm tra nó còn sống trước khi gửi.
Lập trình di động. Ghi rõ nền tảng, ứng dụng đã cài được lên máy thật chưa, đã thử trên bao nhiêu loại máy. Ứng dụng từng đưa lên kho ứng dụng, dù ít người tải, là điểm cộng lớn với người mới.
Hướng dữ liệu. Dự án xử lý dữ liệu, viết truy vấn, làm sạch dữ liệu đứng đầu; nêu cỡ dữ liệu và nguồn dữ liệu công khai hay tự thu thập. Không dùng dữ liệu cá nhân của người khác làm dự án mẫu.
Giữ nguyên phần còn lại. Học vấn, thực tập, kỹ năng chung không cần viết lại. Chỉ đổi thứ tự dự án và phần tóm tắt hai câu là đủ để CV khớp hướng ứng tuyển, không phải làm mới từ đầu.
Bằng cấp, chứng chỉ và tự soát trước khi gửi
Nghề lập trình không có chứng chỉ hành nghề bắt buộc. Bằng đại học, cao đẳng ghi đúng tên ngành; chứng chỉ của các hãng công nghệ hay khoá học trực tuyến chỉ ghi khi đã thi đạt hoặc hoàn thành, kèm năm, và chỉ ghi những cái liên quan đến vị trí. Chứng chỉ ngoại ngữ ghi loại và mức đạt. Đừng biến mục chứng chỉ thành danh sách hai chục khoá ngắn, vì người đọc sẽ hỏi bạn làm được gì từ đó.
Soát trước khi gửi: mở thử đường dẫn kho mã ở chế độ khách xem có công khai không; mỗi công nghệ trong mục kỹ năng bạn trả lời được ba câu cơ bản; mỗi dự án ghi đúng phần của mình; kho mã không chứa khoá truy cập, mật khẩu hay dữ liệu thật của ai; dự án thực tập không đưa mã nguồn của công ty lên kho cá nhân; số liệu ghi rõ điều kiện đo. Cuối cùng xuất PDF và thử dán nội dung ra tệp chữ thường xem thứ tự còn đọc được không, vì nhiều hệ thống lọc hồ sơ đọc theo cách đó.
Câu hỏi thường gặp
Không có kinh nghiệm đi làm thì CV lập trình viên ghi gì?
Ghi đồ án, dự án cá nhân, bài tập lớn có mở rộng, cuộc thi lập trình, đóng góp mã nguồn mở. Hai ba dự án ghi rõ phần việc của bạn là đủ để qua vòng đọc hồ sơ.
Có nên ghi điểm trung bình vào CV không?
Ghi khi tin tuyển yêu cầu hoặc khi điểm là điểm mạnh của bạn. Nếu điểm không cao, bỏ đi và để dự án nói thay, đa số trưởng nhóm kỹ thuật xem dự án trước điểm.
Đồ án nhóm thì ghi thế nào để không bị coi là nhận công người khác?
Ghi số người trong nhóm và phần bạn trực tiếp làm, dùng động từ cụ thể như viết, thiết kế, kiểm thử. Phần chung của cả nhóm ghi là cùng nhóm hoàn thành.
Có cần đường dẫn kho mã trong CV không?
Không bắt buộc nhưng rất có lợi nếu kho có dự án thật, có hướng dẫn chạy và lịch sử thay đổi đều. Kho trống hay chỉ có bài sao chép thì đừng ghi.
Kỹ năng đang học có nên ghi không?
Có, nhưng để riêng một dòng "đang học" cho rõ. Cách chia này cho thấy bạn trung thực và đang tiến bộ, người phỏng vấn cũng biết nên hỏi sâu ở đâu.
CV lập trình viên có cần viết bằng tiếng Anh không?
Tuỳ công ty. Nơi làm việc với khách nước ngoài thường muốn CV tiếng Anh; nơi khác nhận tiếng Việt. Đọc kỹ tin tuyển, và giữ tên công nghệ đúng như cách người trong nghề vẫn viết.