Hồ sơ năng lực công ty phần mềm cần cho khách thấy công ty đã giải quyết những bài toán nào giống bài toán của họ, đội ngũ làm bằng cách nào, và sau ngày nghiệm thu thì ai giữ hệ thống chạy. Danh sách tên công nghệ dài một trang không trả lời được câu nào trong ba câu đó.
Người đọc chia hai nhóm: chủ doanh nghiệp hoặc trưởng bộ phận nghiệp vụ muốn biết phần mềm có giải được việc của họ không, và trưởng phòng công nghệ thông tin phía khách sẽ soi kỹ thuật. Nhóm thứ nhất đọc trang dự án, nhóm thứ hai đọc trang quy trình và đội ngũ. Bộ hồ sơ bị loại khi chỉ có ảnh giao diện đẹp mà không nói bài toán, khi kể dự án theo kiểu lộ thông tin khách cũ, hoặc khi đội ngũ ghi chung chung "nhiều năm kinh nghiệm".
Chủ doanh nghiệp và trưởng phòng công nghệ đọc gì
Bài toán nghiệp vụ trước, công nghệ sau. Chủ một chuỗi bán lẻ cần biết bạn đã làm hệ thống quản lý kho đa chi nhánh chưa, chạy ổn với bao nhiêu điểm bán. Họ không quan tâm khung lập trình nào.
Ngành đã làm. Phần mềm cho giáo dục, y tế, logistics, sản xuất mỗi ngành một nghiệp vụ riêng. Trang tổng hợp theo ngành cho người đọc thấy ngay công ty có hiểu ngành của họ không.
Quy trình và minh bạch tiến độ. Trưởng phòng công nghệ hỏi: chia giai đoạn thế nào, bao lâu một lần cho khách xem bản chạy thử, quản lý thay đổi yêu cầu ra sao, kiểm thử ai làm.
Sau bàn giao. Bảo hành bao lâu, sửa lỗi trong bao nhiêu giờ, mã nguồn và tài liệu giao cho ai. Đây là nơi nhiều công ty nhỏ mất khách vì viết mơ hồ.
Bảo mật dữ liệu. Khách có dữ liệu khách hàng, dữ liệu tài chính sẽ hỏi công ty quản lý quyền truy cập, môi trường thử nghiệm, sao lưu như thế nào. Một trang ngắn, viết đúng việc đang làm, là đủ.
Bố cục từng trang và độ dài
Bản đầy đủ mười đến mười bốn trang. Thứ tự gợi ý:
- Bìa: tên công ty, một dòng nói loại phần mềm làm nhiều nhất ("phần mềm quản lý vận hành cho doanh nghiệp bán lẻ và phân phối").
- Giới thiệu: năm thành lập, số kỹ sư đang làm thật, mô hình làm việc (làm sản phẩm theo đặt hàng, cung cấp nhân sự theo dự án, bán sản phẩm có sẵn).
- Dịch vụ: phát triển ứng dụng web, ứng dụng di động, tích hợp hệ thống, bảo trì vận hành, tư vấn chuyển đổi số cho doanh nghiệp nhỏ.
- Ngành đã làm: một bảng ngắn ngành – loại hệ thống – số dự án.
- Dự án tiêu biểu: bốn đến sáu dự án, mỗi dự án một trang theo khung bên dưới.
- Công nghệ: gom theo nhóm (giao diện, máy chủ, cơ sở dữ liệu, hạ tầng đám mây, kiểm thử), không liệt kê hàng chục cái tên.
- Đội ngũ: cơ cấu theo vai (quản lý dự án, phân tích nghiệp vụ, lập trình, kiểm thử, vận hành), ba đến năm người chủ chốt.
- Quy trình: các giai đoạn, nhịp cho khách xem bản chạy thử, cách chốt thay đổi.
- Bảo hành, bảo mật, bàn giao: nửa trang mỗi phần.
- Liên hệ: người phụ trách kinh doanh, [số điện thoại], [email].
Công ty chủ yếu cung cấp nhân sự theo dự án thì đổi trọng tâm: trang đội ngũ dài hơn, có bảng số người theo vai và mức kinh nghiệm, trang dự án ngắn hơn.
Khung mẫu một trang dự án khi bị ràng buộc bảo mật
Phần lớn hợp đồng phần mềm có điều khoản bảo mật, nên trang dự án viết theo bài toán, không lộ tên và dữ liệu khách nếu chưa được phép. Ví dụ giả định:
| Mục | Nội dung mẫu |
|---|---|
| Khách hàng | Một chuỗi [điền số] cửa hàng vật liệu tại [tỉnh/thành phố] (tên khách được nêu khi khách đồng ý) |
| Bài toán | Tồn kho lệch giữa các cửa hàng, cuối tháng mất [điền số] ngày đối chiếu bằng bảng tính |
| Giải pháp | Hệ thống quản lý kho đa chi nhánh trên web, ứng dụng quét mã cho nhân viên kho, báo cáo tồn theo ngày |
| Vai trò của [tên công ty] | Phân tích nghiệp vụ, thiết kế, lập trình, kiểm thử, triển khai; hạ tầng máy chủ do khách tự quản |
| Quy mô | [điền số] người dùng, [điền số] chi nhánh, [điền số] tháng thực hiện, đội [điền số] người |
| Kết quả khách xác nhận | [điền kết quả có trong biên bản nghiệm thu hoặc báo cáo khách gửi lại] |
| Hình ảnh | Ảnh giao diện đã xoá dữ liệu thật, thay bằng dữ liệu mẫu |
Dòng "Kết quả" là chỗ dễ phóng đại nhất. Không có số đo từ phía khách thì ghi việc đã hoàn thành ("đưa vào vận hành tại toàn bộ chi nhánh từ [tháng/năm]"), đừng tự tính phần trăm tiết kiệm.
Viết thế này, đừng viết thế kia
Những câu hay gặp trong hồ sơ công ty phần mềm nhỏ:
| Viết thế này | Đừng viết thế kia | Vì sao |
|---|---|---|
| Đội [điền số thật] kỹ sư, trong đó [điền số] người kiểm thử chuyên trách | Đội ngũ hàng trăm chuyên gia công nghệ | Trưởng phòng công nghệ sẽ hỏi danh sách |
| Cho khách xem bản chạy thử mỗi [điền số] tuần | Quy trình chuẩn quốc tế | Câu cụ thể cho thấy cách làm thật |
| Bảo hành [điền số] tháng, lỗi nghiêm trọng phản hồi trong [điền số] giờ làm việc | Hỗ trợ trọn đời, 24/7 | Hứa quá sức là tranh chấp sau này |
| Ngôn ngữ, khung lập trình gom theo nhóm việc | Liệt kê ba mươi tên công nghệ | Danh sách dài không chứng minh làm giỏi cái nào |
| Giao mã nguồn và tài liệu vận hành khi nghiệm thu, theo thoả thuận hợp đồng | Không nhắc chuyện mã nguồn | Khách lo bị phụ thuộc vào một đơn vị |
Câu kinh nghiệm cho trang đội ngũ cũng theo nghề: "Phân tích nghiệp vụ cho [điền số] hệ thống quản lý bán hàng", "Thiết kế cơ sở dữ liệu cho hệ thống [điền số] người dùng đồng thời", "Viết kịch bản kiểm thử tự động cho [điền số] luồng nghiệp vụ chính", "Vận hành hệ thống trên hạ tầng đám mây, sao lưu hằng ngày". Mỗi câu phải là việc người đó làm thật.
Trang đội ngũ và quy trình: viết theo vai, theo nhịp làm việc
Trưởng phòng công nghệ phía khách đọc hai trang này kỹ nhất. Khung điền sẵn cho trang đội ngũ:
- Giám đốc kỹ thuật Trần Thu Hà: [điền số thật] năm thiết kế hệ thống cho doanh nghiệp bán lẻ và phân phối, phụ trách kiến trúc và rà soát mã.
- Quản lý dự án Nguyễn Minh An: điều phối [điền số thật] dự án, làm đầu mối duy nhất với khách, chủ trì buổi xem bản chạy thử.
- Nhóm phân tích nghiệp vụ [điền số] người: khảo sát quy trình tại chỗ, viết tài liệu yêu cầu cho khách duyệt trước khi lập trình.
- Nhóm lập trình [điền số] người, kiểm thử [điền số] người, vận hành hệ thống [điền số] người.
- Quy trình: khảo sát – chốt phạm vi – thiết kế – làm theo từng đợt [điền số] tuần – kiểm thử chấp nhận cùng khách – triển khai – bảo hành.
- Thay đổi yêu cầu: ghi vào phiếu thay đổi, báo khách ảnh hưởng tới tiến độ trước khi làm.
Người mới đọc dễ bỏ qua dòng "đầu mối duy nhất", nhưng khách từng làm phần mềm thì để ý ngay: họ sợ nhất cảnh hỏi một câu phải chờ ba người trả lời. Nếu công ty nhỏ, một người kiêm nhiều vai, cứ ghi thật như vậy; khách nhỏ thường thích nói chuyện thẳng với người làm hơn là qua nhiều tầng.
Chứng nhận, đối tác công nghệ và bảo vệ dữ liệu
Chứng nhận hệ thống quản lý an toàn thông tin hay quản lý chất lượng chỉ đưa vào khi còn hiệu lực, ghi tổ chức cấp và thời hạn. Chứng chỉ cá nhân của kỹ sư (chứng chỉ của nhà cung cấp hạ tầng đám mây, chứng chỉ quản lý dự án) ghi theo nhóm: "[điền số] kỹ sư có chứng chỉ quản trị hạ tầng đám mây còn hiệu lực". Không ghi tên hãng nếu chỉ để trang trí, và tuyệt đối không ghi "đối tác chính thức" của một hãng khi chưa có thoả thuận đối tác thật.
Bảo vệ dữ liệu cá nhân là phần khách ngày càng hỏi kỹ vì trách nhiệm pháp lý của họ. Mô tả đúng việc công ty làm: phân quyền truy cập theo vai, dữ liệu thật chỉ ở môi trường của khách, môi trường thử nghiệm dùng dữ liệu giả, nhân viên ký cam kết bảo mật. Về nghĩa vụ pháp lý cụ thể, chỉ ghi "tuân thủ quy định hiện hành về bảo vệ dữ liệu cá nhân" và để chi tiết trong hợp đồng; không tự diễn giải luật trong hồ sơ năng lực.
Nếu công ty bán phần mềm có sẵn cho cơ quan, trường học, bệnh viện, có thể cần giấy chứng nhận hay đánh giá riêng theo yêu cầu của ngành đó. Chỉ ghi giấy đã có, ghi đúng tên, và tra cổng thông tin của cơ quan quản lý ngành khi cần biết yêu cầu mới nhất.
Tự soát trước khi gửi
Đọc lại bộ hồ sơ với con mắt của người ký hợp đồng bảo mật với bạn năm trước:
- Mỗi dự án đã kiểm tra điều khoản bảo mật trong hợp đồng; tên và logo khách chỉ có khi được đồng ý.
- Ảnh giao diện đã thay dữ liệu thật bằng dữ liệu mẫu, không còn tên người, số tài khoản, địa chỉ thật.
- Số kỹ sư khớp với số đang làm, không cộng cộng tác viên vào nhân sự chính thức.
- Dự án làm chung với đơn vị khác ghi đúng phần việc của công ty.
- Cam kết bảo hành trong hồ sơ trùng với điều khoản trong mẫu hợp đồng.
- Bản một trang gửi kèm thư chào gồm: một dòng định vị, ba dự án cùng ngành với khách, quy trình bốn bước, liên hệ.
Thư chào cho khách phần mềm nên nói về bài toán của khách trước, công ty sau: "Nhiều chuỗi bán lẻ cỡ [điền số] cửa hàng gặp cảnh tồn kho lệch giữa các chi nhánh; công ty đã làm hệ thống cho một chuỗi như vậy, xin gửi kèm trang dự án".
Câu hỏi thường gặp
Dự án bị ràng buộc bảo mật thì có được đưa vào hồ sơ năng lực không?
Được nếu viết theo bài toán và giải pháp, không nêu tên khách, không đưa dữ liệu hay giao diện thật. Đọc lại điều khoản bảo mật trước; có hợp đồng cấm cả mô tả chung thì phải xin phép khách.
Công ty phần mềm mới chưa có dự án thật thì làm hồ sơ ra sao?
Đưa sản phẩm thử nghiệm công ty tự làm, ghi rõ là sản phẩm nội bộ, kèm kinh nghiệm thật của từng thành viên chủ chốt ở nơi làm trước, ghi đúng vai. Không nhận dự án của công ty cũ là dự án của công ty mới.
Có nên liệt kê hết công nghệ công ty biết dùng không?
Không nên. Gom theo nhóm việc và chỉ ghi những công nghệ đã dùng trong dự án thật. Trưởng phòng công nghệ phía khách tin danh sách ngắn có dự án đi kèm hơn danh sách dài.
Hồ sơ năng lực có cần ghi đơn giá theo người theo tháng không?
Không nên ghi trong hồ sơ năng lực. Đơn giá để trong báo giá riêng, sau khi hiểu phạm vi việc và mức kinh nghiệm khách cần. Hồ sơ năng lực chỉ cần cho thấy công ty làm được việc.
Có nên làm bản tiếng Anh cho hồ sơ năng lực công ty phần mềm không?
Nếu có khách nước ngoài hoặc làm gia công thì nên, nhưng viết lại cho người đọc nước ngoài chứ không dịch từng chữ. Bản tiếng Việt vẫn là bản gốc cho khách trong nước.
Ảnh giao diện phần mềm nên chụp thế nào cho an toàn?
Chụp trên môi trường thử nghiệm có dữ liệu mẫu, xoá mọi tên người, số điện thoại, địa chỉ, mã khách hàng thật. Nếu giao diện mang nhận diện thương hiệu của khách thì cần khách đồng ý trước khi dùng.