Khi tham dự thầu, hồ sơ năng lực giới thiệu của công ty không thay được phần kê khai năng lực trong hồ sơ dự thầu: bên mời thầu chấm theo mẫu biểu và tiêu chí họ đặt ra, nên phần năng lực phải điền đúng mẫu, đúng từng tiêu chí, và mọi con số phải khớp với hồ sơ năng lực, hợp đồng, biên bản mà công ty có thể xuất trình. Bản giới thiệu chỉ là tài liệu kèm theo nếu hồ sơ mời thầu cho phép.
Người đọc là tổ chuyên gia chấm thầu hoặc phòng mua hàng của chủ đầu tư tư nhân. Họ đọc với bảng tiêu chí trong tay, dò từng dòng: hợp đồng tương tự đủ số lượng và giá trị chưa, nhân sự chủ chốt đủ năm và chứng chỉ chưa, thiết bị có hay đi thuê có cam kết chưa. Hồ sơ bị đánh trượt không phải vì yếu mà vì kê sai mẫu, thiếu tài liệu chứng minh, hay số liệu lệch giữa các phần. Bài này viết từ góc người chuẩn bị hồ sơ, không bàn về cách chấm.
Bên mời thầu đọc phần năng lực theo cách nào
Theo tiêu chí, từng dòng một. Mỗi tiêu chí có ngưỡng đạt hoặc thang điểm. Người chấm không đọc cả bộ hồ sơ giới thiệu để tìm thông tin; họ mở đúng mẫu biểu tương ứng. Thông tin nằm ở chỗ khác, dù đúng, có thể bị bỏ qua.
Đối chiếu với tài liệu chứng minh. Hợp đồng tương tự đi kèm bản chụp hợp đồng, biên bản nghiệm thu, thanh lý; nhân sự đi kèm bằng cấp, chứng chỉ, hợp đồng lao động hoặc cam kết; thiết bị đi kèm giấy tờ sở hữu hoặc hợp đồng thuê.
Kiểm tính nhất quán. Cùng một kỹ sư không thể đứng chỉ huy trưởng hai gói thầu đang thi công cùng lúc nếu hồ sơ mời thầu cấm; cùng một máy không thể kê cho hai gói đang chạy. Ngày tháng trong hợp đồng phải khớp với quá trình làm việc của nhân sự.
Dấu hiệu bị loại. Kê hợp đồng thầu phụ như hợp đồng thầu chính, giá trị hợp đồng không khớp biên bản thanh lý, chứng chỉ hết hạn, nhân sự không còn làm ở công ty, ảnh hồ sơ năng lực khác hẳn hợp đồng kê khai.
Bản giới thiệu và phần kê khai: khác nhau ở đâu
Nhiều công ty nhỏ dùng nguyên bộ hồ sơ năng lực giới thiệu để nộp thầu. Bảng dưới cho thấy vì sao cần tách.
| Điểm | Hồ sơ năng lực giới thiệu | Phần năng lực trong hồ sơ dự thầu |
|---|---|---|
| Ai định dạng | Công ty tự thiết kế | Theo mẫu biểu bên mời thầu |
| Mục đích | Chào khách, tạo tin tưởng | Chứng minh đạt từng tiêu chí |
| Chọn lọc | Chọn công trình tiêu biểu, đẹp | Chọn hợp đồng đúng định nghĩa "tương tự" của gói thầu |
| Tài liệu kèm | Thường không kèm | Bắt buộc kèm bản chụp theo yêu cầu |
| Ảnh | Nhiều ảnh | Ít hoặc không, trừ khi được yêu cầu |
| Nhân sự | Giới thiệu đội ngũ chung | Kê đúng người cho đúng vị trí, có cam kết tham gia |
| Cập nhật | Mỗi năm | Mỗi gói thầu, theo ngày đóng thầu |
Hai bản phải khớp nhau. Nếu bản giới thiệu ghi đã làm [điền số thật] nhà xưởng mà phần kê khai chỉ tìm được hai hợp đồng có giấy tờ, người chấm sẽ đặt câu hỏi về cả hai. Lấy phần có giấy tờ làm chuẩn, sửa bản giới thiệu theo.
Khung kê khai hợp đồng tương tự
Mẫu thật phải theo hồ sơ mời thầu; khung dưới đây là bảng nháp nội bộ để gom đủ thông tin trước khi chép sang mẫu. Tên là tên giả.
| Thông tin | Nội dung điền | Tài liệu chứng minh có sẵn |
|---|---|---|
| Tên hợp đồng | Thi công nhà xưởng [loại] cho Công ty [tên khách] | Bản chụp hợp đồng |
| Vai trò | Nhà thầu chính / Thành viên liên danh, phần việc [điền] / Thầu phụ cho [tên] | Hợp đồng, thoả thuận liên danh |
| Giá trị phần công ty thực hiện | [điền số thật theo hợp đồng và thanh lý] | Biên bản thanh lý, hoá đơn |
| Quy mô, đặc điểm kỹ thuật | [diện tích, kết cấu, số tầng] — đối chiếu định nghĩa "tương tự" | Bản vẽ hoàn công, biên bản nghiệm thu |
| Thời gian | Khởi công [ngày] – hoàn thành [ngày] | Biên bản nghiệm thu hoàn thành |
| Người liên hệ phía khách | [họ tên, chức vụ] nếu được khách đồng ý cung cấp | Thư xác nhận nếu có |
| Ghi chú | Tranh chấp, chậm tiến độ, phạt hợp đồng nếu có — ghi trung thực | Văn bản liên quan |
Định nghĩa "hợp đồng tương tự" do hồ sơ mời thầu đặt ra (loại công trình, cấp, quy mô, giá trị, thời gian). Đọc kỹ rồi chỉ chọn hợp đồng thoả định nghĩa; kê thêm hợp đồng không đạt không cộng điểm mà còn làm người chấm mất thời gian.
Khung kê khai nhân sự chủ chốt và thiết bị
Bảng nháp để chuẩn bị trước, sau đó chép sang mẫu của bên mời thầu.
- Vị trí: Chỉ huy trưởng công trường · Họ tên: Kỹ sư Nguyễn Văn Hải · Trình độ: Kỹ sư xây dựng, [tên trường], năm [điền năm] · Chứng chỉ: [tên, lĩnh vực, hạng, ngày cấp, thời hạn] · Số năm ở vị trí tương tự: [điền số thật] · Công trình đã đảm nhận vị trí này: [tên, năm] · Tình trạng hiện tại: [đang làm việc tại công ty theo hợp đồng lao động / cam kết tham gia] · Có đang đảm nhận gói thầu khác cùng thời gian không: [có/không].
- Vị trí: Cán bộ kỹ thuật phụ trách an toàn · Họ tên: [họ tên] · Huấn luyện an toàn: [theo quy định hiện hành, ngày cấp] · Kinh nghiệm: [điền].
- Thiết bị: Máy đào bánh xích [dung tích gầu] · Số lượng: [điền] · Sở hữu/thuê: [sở hữu, kèm giấy tờ / thuê theo hợp đồng nguyên tắc với [đơn vị]] · Tình trạng kiểm định: [nếu thuộc diện phải kiểm định].
- Thiết bị: Cần trục tháp / vận thăng · Số lượng: [điền] · Thuê từ: [đơn vị cho thuê, có cam kết cung cấp] · Kiểm định: [theo quy định hiện hành].
Nhân sự kê vào phải biết mình được kê và đồng ý tham gia; nhiều hồ sơ mời thầu yêu cầu bản cam kết có chữ ký. Không kê tên người đã nghỉ, người chỉ cho mượn chứng chỉ, hay người đang đứng chỉ huy công trình khác trùng thời gian.
Bản giới thiệu kèm theo: cắt gọn cho đúng gói thầu
Khi hồ sơ mời thầu cho phép nộp kèm tài liệu giới thiệu, đừng kẹp nguyên bộ hai mươi trang dùng để chào khách. Cắt một bản riêng cho gói thầu đó, khoảng sáu đến tám trang: một trang giới thiệu công ty, một trang nhân sự đúng những người đã kê ở mẫu biểu, hai đến ba trang công trình đúng loại với gói thầu, một trang quy trình quản lý chất lượng và an toàn, một trang liên hệ. Mỗi công trình đưa vào bản này phải là hợp đồng đã kê ở mẫu, hoặc ít nhất có giấy tờ để kê nếu được hỏi.
Thứ tự các trang nên bám theo thứ tự tiêu chí trong hồ sơ mời thầu, để người chấm muốn xem thêm hình ảnh của một hợp đồng thì lật ra đúng chỗ. Trên mỗi trang công trình, ghi số thứ tự của hợp đồng tương ứng trong mẫu kê khai, ví dụ "xem hợp đồng số [điền] ở mẫu kê khai hợp đồng tương tự". Người chấm thấy công ty sắp xếp cho họ đọc nhanh, và điều đó tự nó cũng là một dấu hiệu về cách công ty sẽ quản lý hồ sơ công trình.
Không đưa vào bản kèm theo những thứ không thể chứng minh trong hồ sơ, như ảnh công trình chưa có hợp đồng để kê, thư khen không ghi người ký, hay danh sách khách hàng không kèm hợp đồng. Thứ gì không chống được câu hỏi "giấy tờ đâu" thì để ở bản chào khách, không để trong hồ sơ dự thầu.
Viết thế này, đừng viết thế kia
Những sai sót hay gặp khi chuyển từ bản giới thiệu sang phần kê khai.
| Viết thế này | Đừng viết thế kia | Vì sao |
|---|---|---|
| Thầu phụ hạng mục kết cấu thép, giá trị phần việc [điền số thật] | Thi công nhà xưởng [tên], giá trị [tổng giá trị dự án] | Chỉ được tính phần mình thực hiện |
| Kỹ sư Hải: chỉ huy trưởng [điền số thật] công trình, kèm biên bản | Kỹ sư Hải: hơn 15 năm kinh nghiệm | Tiêu chí thường đếm số công trình ở vị trí đó, không đếm năm chung |
| Máy đào: thuê theo hợp đồng nguyên tắc số [điền], cam kết cung cấp trong thời gian thi công | Máy đào: 05 chiếc (không ghi nguồn) | Không có giấy tờ thì không được tính |
| Chậm tiến độ [điền số] ngày do thay đổi thiết kế, có văn bản điều chỉnh | Bỏ qua việc chậm tiến độ | Bên mời thầu có thể biết qua khách cũ; tự nêu kèm lý do tốt hơn |
Về pháp lý: đấu thầu theo luật áp dụng cho dự án dùng vốn nhà nước có quy định riêng về mẫu, tiêu chí, cách chấm; dự án tư nhân thì theo hồ sơ mời thầu của chủ đầu tư. Bài này không thay được việc đọc kỹ hồ sơ mời thầu và quy định hiện hành; khi không chắc, hỏi làm rõ với bên mời thầu bằng văn bản trong thời hạn cho phép.
Tự soát trước khi đóng hồ sơ
Làm danh sách kiểm này một ngày trước hạn nộp, không làm vào buổi cuối.
- Soát từng tiêu chí năng lực trong hồ sơ mời thầu: tiêu chí nào cũng có mẫu biểu điền và tài liệu chứng minh tương ứng.
- Soát sự thật: mọi hợp đồng, nhân sự, thiết bị kê khai đều có giấy tờ thật; không có dòng nào "sẽ bổ sung sau" mà không chắc bổ sung được.
- Soát nhất quán: số liệu giữa bản giới thiệu (nếu kèm), mẫu kê khai và tài liệu chứng minh khớp nhau; ngày tháng không chồng chéo vô lý.
- Soát nhân sự: cam kết có chữ ký, chứng chỉ còn hạn đến ngày đóng thầu và cả thời gian thực hiện gói thầu nếu yêu cầu.
- Soát thiết bị: giấy tờ sở hữu hoặc hợp đồng thuê, kiểm định còn hạn.
- Soát thông tin khách cũ: chỉ đưa người liên hệ khi khách đồng ý.
- Soát hình thức: đúng số bản, đúng cách đóng gói, ký và đóng dấu đúng chỗ theo hồ sơ mời thầu.
Giữ một bảng nháp chung cho mọi lần dự thầu: danh sách hợp đồng kèm đường dẫn tới bản chụp trong máy, danh sách nhân sự kèm hạn chứng chỉ. Lần sau chỉ việc lọc theo tiêu chí, ít sai hơn nhiều so với làm lại từ đầu.
Câu hỏi thường gặp
Có thể nộp nguyên hồ sơ năng lực giới thiệu thay cho phần kê khai trong hồ sơ dự thầu không?
Không nên. Bên mời thầu chấm theo mẫu biểu và tiêu chí riêng; thông tin không nằm đúng mẫu có thể không được tính. Bản giới thiệu chỉ kèm theo nếu hồ sơ mời thầu cho phép.
Hợp đồng làm thầu phụ có được kê là hợp đồng tương tự không?
Tuỳ quy định trong hồ sơ mời thầu. Nếu được tính, phải ghi đúng vai trò thầu phụ và chỉ tính giá trị phần việc mình thực hiện, kèm tài liệu chứng minh. Kê như thầu chính là khai sai.
Nhân sự chủ chốt đang làm ở công trình khác có kê vào gói mới được không?
Phụ thuộc yêu cầu của hồ sơ mời thầu về việc huy động nhân sự. Nếu thời gian chồng nhau và hồ sơ yêu cầu bố trí riêng, phải kê người khác. Kê trùng có thể bị coi là không đáp ứng hoặc gian lận.
Thiết bị đi thuê có được tính vào năng lực không?
Thường được nếu có hợp đồng thuê hoặc cam kết cung cấp hợp lệ theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu. Ghi rõ nguồn thuê, số lượng và tình trạng kiểm định nếu thiết bị thuộc diện phải kiểm định.
Có nên khai các lần chậm tiến độ hay tranh chấp trước đây không?
Nếu hồ sơ mời thầu yêu cầu kê khai lịch sử hợp đồng không hoàn thành hoặc tranh chấp thì phải khai trung thực. Kể cả khi không bắt buộc, nêu kèm nguyên nhân và cách xử lý khi được hỏi thường tốt hơn để bên mời thầu tự phát hiện.
Không chắc một tiêu chí năng lực hiểu thế nào thì làm gì?
Gửi văn bản đề nghị làm rõ cho bên mời thầu trong thời hạn quy định trong hồ sơ mời thầu. Đừng tự diễn giải theo hướng có lợi cho mình rồi kê khai, vì người chấm sẽ chấm theo cách hiểu của họ.