CV lập trình viên có kinh nghiệm phải cho người đọc thấy bạn đã giải những bài toán kỹ thuật nào, ở quy mô nào, với vai trò gì trong nhóm, và kết quả đo được ra sao. Sau hai ba năm đi làm, danh sách công nghệ không còn phân biệt được bạn với người khác; thứ phân biệt là cách bạn kể dự án.
Người đọc là trưởng nhóm kỹ thuật hoặc kiến trúc sư phần mềm, đôi khi là giám đốc kỹ thuật ở công ty nhỏ. Họ đọc CV chừng một hai phút, đánh dấu những chỗ sẽ hỏi trong vòng phỏng vấn kỹ thuật. Hồ sơ bị loại thường có một trong ba dấu hiệu: mỗi dự án chỉ là tên dự án kèm dãy công nghệ; năm nào cũng ghi "phát triển tính năng mới, sửa lỗi"; hoặc nêu thẳng tên khách hàng, số liệu nội bộ của dự án đang chịu cam kết bảo mật.
Trưởng nhóm kỹ thuật tìm gì trong CV người đã đi làm
Bài toán, không chỉ tính năng. Họ muốn thấy bạn từng đối mặt với gì: tải tăng gấp mấy lần, dữ liệu lớn dần làm truy vấn chậm, hệ thống cũ cần tách nhỏ, tích hợp với bên thứ ba hay lỗi. Bài toán cho họ biết cấp độ của bạn nhanh hơn số năm.
Vai trò thật trong nhóm. Viết mã theo thiết kế có sẵn, tự thiết kế một mô-đun, dẫn một nhóm nhỏ, hay chịu trách nhiệm vận hành khi có sự cố. Mỗi mức là một câu hỏi phỏng vấn khác.
Quy mô. Số người dùng, số yêu cầu mỗi giây, cỡ dữ liệu, số thành viên nhóm. Ghi khoảng là đủ, và chỉ ghi khi được phép nói ra.
Thói quen kỹ thuật. Viết kiểm thử, xem lại mã cho người khác, viết tài liệu, theo dõi hệ thống sau khi phát hành. Người có kinh nghiệm được kỳ vọng làm những việc này mà không cần nhắc.
Sự gắn bó với công nghệ chính của vị trí. Nếu tin tuyển cần một ngôn ngữ hay khung phát triển cụ thể, họ tìm xem bạn đã dùng nó trong bao lâu và ở dự án nào, không phải chỉ thấy nó trong mục kỹ năng.
Bố cục: kinh nghiệm theo nơi làm, dự án nằm bên trong
Người đã đi làm nên xếp theo nơi làm, mới nhất lên đầu; trong mỗi nơi, chọn hai ba dự án tiêu biểu thay vì kể hết. Thứ tự:
- Đầu trang: họ tên, vị trí ứng tuyển ("Lập trình viên phía máy chủ", "Lập trình viên giao diện"), [số điện thoại], [email], [đường dẫn kho mã nếu có dự án công khai].
- Tóm tắt 2–3 câu: số năm, hướng chính, loại hệ thống quen làm (thương mại điện tử, tài chính, quản lý nội bộ, phần mềm cho khách nước ngoài), một điểm mạnh có bằng chứng.
- Kỹ năng: gom theo nhóm — ngôn ngữ, khung phát triển, cơ sở dữ liệu, hạ tầng và triển khai, kiểm thử. Mỗi nhóm một dòng, chỉ thứ đã dùng trong công việc.
- Kinh nghiệm: mỗi nơi một dòng bối cảnh, rồi 2–3 dự án, mỗi dự án 3–5 dòng theo trình tự bài toán – việc làm – kết quả.
- Dự án ngoài giờ, đóng góp mã nguồn mở: nếu có và liên quan.
- Học vấn, chứng chỉ: ngắn, ở cuối.
Với 2–6 năm kinh nghiệm, hai trang là trần. Dự án cũ hơn bốn năm hoặc không liên quan vị trí mới gộp lại một dòng ngắn: "Trước đó: [điền số] năm phát triển ứng dụng quản lý nội bộ bằng [ngôn ngữ]".
Khung mẫu điền sẵn một nơi làm việc
Mẫu dưới đây cho một lập trình viên phía máy chủ khoảng bốn năm. Mỗi dòng đều phải thay bằng việc thật của bạn; ô nào không có số thật thì bỏ hẳn:
| Phần | Nội dung mẫu | Ghi chú |
|---|---|---|
| Bối cảnh | Lập trình viên phía máy chủ — [tên công ty] ([loại sản phẩm], nhóm kỹ thuật khoảng [điền số] người), [năm] – nay | Một dòng. |
| Dự án 1 | Hệ thống đặt hàng cho chuỗi bán lẻ (khách hàng giấu tên theo cam kết bảo mật). | Ghi loại khách, không ghi tên. |
| Bài toán | Đơn hàng giờ cao điểm tăng [điền số] lần, trang thanh toán quá tải. | Một câu. |
| Việc làm | Tách phần xử lý đơn thành dịch vụ riêng, đưa việc gửi thông báo vào hàng đợi; viết kiểm thử tải. | Động từ cụ thể. |
| Kết quả | Thời gian phản hồi trang thanh toán giảm từ [điền số] xuống [điền số] mili giây theo số đo của hệ thống theo dõi. | Ghi nguồn số đo. |
| Vai trò | Thiết kế và viết phần chính, nhóm [điền số] người; xem lại mã cho [điền số] thành viên mới. | Rõ mức trách nhiệm. |
| Dự án 2 | [Loại hệ thống] — [bài toán] — [việc làm] — [kết quả có số thật]. | Cùng khuôn. |
Ở công ty gia công phần mềm, bạn có thể đã làm cho nhiều khách cùng lúc. Gom lại thành nhóm dự án cùng loại, đừng kể mười khách mỗi khách một dòng.
Câu ghi kinh nghiệm theo kiểu người trong nghề
Động từ hay dùng: thiết kế, tách, tối ưu, chuyển đổi, tích hợp, tự động hoá, xem lại mã, hướng dẫn. Câu mẫu với số để trống:
- Tối ưu [điền số] truy vấn chậm nhất bằng chỉ mục và viết lại câu truy vấn, thời gian tải trang báo cáo giảm từ [điền số] xuống [điền số] giây.
- Chuyển đổi mô-đun thanh toán từ hệ thống cũ sang dịch vụ mới mà không dừng hệ thống, chạy song song [điền số] tuần để đối chiếu.
- Tích hợp [điền số] cổng dịch vụ bên ngoài (thanh toán, vận chuyển, gửi tin nhắn), xử lý thử lại khi đối tác lỗi.
- Dựng quy trình kiểm thử và triển khai tự động, rút thời gian phát hành từ [điền số] giờ xuống [điền số] phút.
- Trực xử lý sự cố theo lịch luân phiên, viết báo cáo sau sự cố và đề xuất [điền số] thay đổi để không lặp lại.
- Xem lại mã hằng ngày cho nhóm [điền số] người, soạn quy ước viết mã chung cho dự án.
- Hướng dẫn [điền số] thực tập sinh, chia việc nhỏ và theo dõi đến khi họ tự nhận được tính năng.
Nếu không có số đo, viết kết quả bằng thay đổi quan sát được: "không còn lỗi quá tải vào giờ cao điểm trong [điền số] tháng sau đó". Đừng tự ước một con số phần trăm cho đẹp.
Mục kỹ năng công nghệ: gom nhóm, ghi mức, ghi thời gian
Gom theo nhóm thay vì một dòng dài. Ngôn ngữ; khung phát triển; cơ sở dữ liệu; hàng đợi và bộ nhớ đệm; hạ tầng, đóng gói, triển khai; kiểm thử và theo dõi hệ thống. Người đọc quét theo nhóm, nhìn một dòng là biết bạn đứng ở tầng nào của hệ thống.
Ghi thời gian dùng cho công nghệ chính. Với hai ba công nghệ trùng yêu cầu của vị trí, thêm số năm đã dùng trong công việc, ví dụ "[ngôn ngữ] — [điền số] năm, dùng ở cả ba dự án gần nhất". Các công nghệ phụ không cần số năm.
Không dùng thanh phần trăm hay số sao. Chín mươi phần trăm một ngôn ngữ không có nghĩa gì với người đọc, mà lại mời họ hỏi vặn phần mười phần trăm còn lại.
Bỏ thứ ai cũng có. Hệ điều hành văn phòng, bộ soạn thảo văn bản, trình duyệt không cần ghi. Hệ quản lý phiên bản chỉ cần nhắc nếu bạn từng xử lý quy trình nhánh phức tạp cho nhóm.
Khớp với phần dự án. Công nghệ nào trong mục kỹ năng cũng phải xuất hiện ít nhất một lần trong phần dự án. Thứ chỉ nằm ở mục kỹ năng mà không có ở dự án nào là thứ người phỏng vấn sẽ hỏi đầu tiên.
Viết thế này – đừng viết thế kia
Các dòng dưới đây làm CV lập trình viên đã đi làm trông như người mới:
| Đừng viết | Vì sao | Viết thế này |
|---|---|---|
| Phát triển tính năng mới và sửa lỗi | Năm nào, ai cũng làm vậy | Tách phần xử lý đơn hàng thành dịch vụ riêng để chịu tải giờ cao điểm |
| Dự án cho ngân hàng [tên thật] | Có thể vi phạm cam kết bảo mật | Hệ thống cho một ngân hàng thương mại trong nước |
| Công nghệ: 25 thứ liệt kê một dòng | Không biết bạn chắc thứ nào | Gom theo nhóm, chỉ thứ đã dùng trong công việc |
| Tăng hiệu năng 300% | Không rõ đo cái gì, ở đâu | Thời gian phản hồi giảm từ [điền số] xuống [điền số] mili giây |
| Trưởng nhóm (khi chỉ là người làm lâu nhất) | Nâng chức danh, dễ lộ khi xác minh | Lập trình viên, hướng dẫn [điền số] thành viên mới |
Chức danh ghi đúng như trên hợp đồng hoặc hệ thống của công ty. Nếu việc thật lớn hơn chức danh, mô tả việc đó ở dòng dưới; chỗ này người đọc trong nghề hiểu rất rõ.
Chứng chỉ, bằng cấp và tự soát trước khi gửi
Ở mức đã đi làm, bằng cấp chỉ cần một dòng. Chứng chỉ của các nhà cung cấp hạ tầng đám mây, quản trị cơ sở dữ liệu hay bảo mật có giá trị khi vị trí cần đúng mảng đó; ghi tên loại chứng chỉ, năm, và thời hạn nếu đơn vị cấp quy định thời hạn. Không ghi chứng chỉ đã hết hạn như còn hiệu lực. Không có chứng chỉ hành nghề bắt buộc cho lập trình viên, nhưng vị trí ở một số ngành như tài chính có thể yêu cầu thêm theo quy định nội bộ của họ; đọc kỹ tin tuyển.
Soát trước khi gửi: không tên khách hàng, không tên hệ thống nội bộ, không số liệu kinh doanh nếu chưa được phép; không mã nguồn của công ty trong kho cá nhân; mỗi công nghệ ghi trong CV bạn nói được đã dùng ở dự án nào; mỗi con số có nguồn đo; chức danh và thời gian khớp với xác nhận của công ty cũ; đường dẫn kho mã mở được. Đọc lại phần tóm tắt với câu hỏi: nếu trưởng nhóm chỉ đọc ba câu này, họ có biết nên hỏi bạn về bài toán nào không.
Câu hỏi thường gặp
Làm ở công ty gia công nhiều dự án nhỏ thì ghi thế nào?
Gom theo loại dự án hoặc theo khách hàng lớn nhất, chọn hai ba dự án có bài toán rõ nhất để kể kỹ. Các dự án còn lại gộp một dòng nêu số lượng và loại hệ thống.
Hợp đồng bảo mật không cho nêu tên khách thì CV có yếu đi không?
Không. Người đọc trong nghề quen với chuyện này. Ghi loại khách và quy mô, như một chuỗi bán lẻ khoảng trăm cửa hàng, là đủ để họ hình dung.
Có nên ghi mọi công nghệ từng chạm tới không?
Không. Chỉ ghi thứ đã dùng trong công việc hoặc dự án thật và nói được ở dự án nào. Danh sách dài khiến người phỏng vấn hỏi đúng thứ bạn yếu nhất.
Không có số đo hiệu năng thì ghi kết quả ra sao?
Ghi thay đổi quan sát được hoặc phản hồi của người dùng nội bộ, kèm thời điểm. Ví dụ hết lỗi quá tải giờ cao điểm trong ba tháng sau khi phát hành. Không tự ước phần trăm.
Chuyển từ giao diện sang phía máy chủ thì CV nên viết thế nào?
Đưa các việc phía máy chủ đã làm lên trước, dù nhỏ, như viết giao diện lập trình phụ trợ, thiết kế bảng dữ liệu. Phần tóm tắt nói rõ hướng mới và lý do có căn cứ.
CV lập trình viên có cần thư xin việc kèm không?
Nhiều công ty phần mềm không đòi, nhưng một đoạn ngắn trong email nêu vì sao bạn hợp vị trí vẫn có lợi. Giữ nó ngắn, nhắc một dự án sát với sản phẩm của họ.